باید در اصل تبلیغ و ماهیت آن تجدید نظر کرد/ ذائقۀ مخاطب مذهبی پس از انقلاب، تنوع بیشتری یافته است

صداوسیما گمان می‌کند که باید مردم را هدایت کند؛ اما یک رسانه وظیفه‌ای بیش از بازتاب واقعیت‌ها ندارد...

سیاسی حرف می‌زنم، پس هستم/ حزب سیاسی و مذهبی مداحان

در سال‌های اخیر، ورود بسیاری از مبلغان مذهبی و مداحان به عرصه سیاست و موضعگیری آنها درباره مهمترین مسائل روز سیاسی ـ از ...

به مناسبت سالروز درگذشت استاد رحیم موذن‌زاده اردبیلی؛ اذان با الحان ایرانی

از جمله اذان‌های قابل توجهی که در این بین گفته شده است، می‌توان به اذان‌گویی استاد مسلم آواز ایرانی تاج اصفهانی اشاره ...
نمايش آدرس ايميل
چهارشنبه ۱۹ ارديبهشت ۱۳۹۷    ساعت ۱۰:۵۶
«بازنشستگی» در حوزه‌ی خطابه و تبلیغ
«بازنشستگی» در حوزه‌ی خطابه و تبلیغ
سید محمدناصر تقوی
در هر حوزه و حرفه‌ای «بازنشستگی» امری معقول و عرف متداول است؛ اما متأسفانه گویی در حوزه دین و تبلیغ دینی تاکنون مسأله‌ای به نام بازنشستگی به رسمیت شناخته نشده است!
Share/Save/Bookmark
کد مطلب : 32883
«زبان» ابزار تبلیغ است و اگر بپذیریم که زبان، ماهیت فرهنگی و اندیشه‌گی دارد، بی‌شک این زبان، باید هماهنگ و در نسبت با مخاطبین، در تطور زمان متحول شده و متناسب با شرایط عصری،  باز تولید و به‌روزرسانی شود. بنابراین زبانِ هماهنگ با مخاطب، که ویژگی تبلیغ و ابلاغ دینی و بیان پیامبرانه است (و ما ارسلنا من رسولِِ الا بلسان قومه لیبیّن لهم‌‏[۱]‎)، فراتر از زبان واژگانی و گراماتیکی و بلکه شامل زبان تفاهمی و گفتمانی است.
خصوصیت ابزارگونه زبان اقتضایش این است که در هماهنگی با همان عصر، کارآمد و بهینه شود. چه‌بسا ابزار قدیمی در زمان خودش بسیار مناسب و کارآمد بوده، ولی همان ابزار سال‌های بعد کاملاً متروک گردد. توقع و تعریف از مطلوبیت یک دستگاه تلفن در ۴۰ سال پیش، با دستگاه تلفنی که امروز مورد استفاده قرار می‌گیرد،  توقع و تعریفی کاملاً متفاوت است. وسیله و ابزاری که آن زمان بسی مطلوب و کارآمد می‌نمود، اکنون با کم‌ترین بهره‌دهی به کالایی متروک بدل می‌گردد!
در تبلیغ دین و هر امر ارتباطی نیز همین‌گونه  است؛ چه بسا مبلغین ارجمندی که در گذشته، به دلیل کارآمدی و توانایی در ایجاد ارتباط با مخاطب، به حق با اوصافی چون «خطیب شهیر» ، «دانشمند محترم» و یا «زبان گویا» و… موصوف می‌شدند و مخاطبان بسیاری را با زبان متناسب با آن زمانه، مجذوب و مسحور خویش می‌ساختند، اما آن ابزار ـ زبان، برای مخاطب امروزی کم‌ترین جاذبه را دارد.
عدم توجه به این نکته، آن هم در موضوع و مسأله‌ای مهم و حساس چون تبلیغ پیام دین، می‌تواند به قطع ارتباط و عدم تفاهم و بسا سوء تفاهماتی سهمگین، بین مبلغان و سخنگویان دینی با مخاطبان بیانجامد.
در آسیب‌شناسی وضعیت دین‌گریزی و حداقل بی‌تفاوتی بسیاری از جوانان و مخاطبان امروزی نسبت به مسائل اعتقادی و دینی، سهم فراوان این مبلغین کهنه‌زبان و کهنه‌ابزار را نبایست فراموش کرد؛ مبلغی که به واسطه کهولت سن و فاصله‌گیری از زبان مخاطبی که با او دو یا سه نسل فاصله دارد، چگونه می‌تواند حامل پیامی در حوزه دین باشد که باید در ذهن مخاطب امروزی فهم و احیاناً پذیرفته گردد؟
در هر حوزه و حرفه‌ای «بازنشستگی» امری معقول و عرف متداول است؛ اما متأسفانه گویی در حوزه دین و تبلیغ دینی تاکنون مسأله‌ای به نام بازنشستگی به رسمیت شناخته نشده است!
بسیاری از مشکلات و معضلات پیش‌آمده بر منابر تبلیغ و سخن‌گاه‌های جمعه و جماعت را می‌توان معطوف بر همین نکته دانست. عدم ایجاد ساز و کار «بازنشستگی» برای مبلغان و سخنگویان دینی و بازسازی عصری زبان تفاهمی، به شدت بر بحران‌های ارتباطی و سوءتفاهمات و دافعه‌های موجود در حوزه ابلاغ پیام‌های دینی افزوده است و گمان می‌رود اگر هم‌اکنون به نیکی و سرعت برای آن چاره‌اندیشی نشود، فردا روز، دیگر تدبیر هیچ شیخ و شابی آن را گره‌گشا نخواهد بود. چنین مباد!
 
 
پانوشت‌ها
ابراهیم: ۴. [↪]