انتقاد تند عضو جامعه روحانیت مبارز از میثم مطیعی

من نمي‌پسندم كه در مناسبت‌هايي چون روز جشن عيد فطر به جاي گرامي داشتن عيد فطر و ماه مبارك رمضان رنگ و بوي سياسي به اين ...

جشن« عید فطر» الگویی از مناسک شادمانه

عمدة جشنهاي ملي در ایران با آئينها و رفتارهاي معنوي و ديني مانند دعا، عبادت و ستايش همراه بوده اند. در ايران قبل از اسلام،...

آیت‌الله مکارم شیرازی: به جای قمه زدن، بروید خون بدهید/ عزاداری های نامتعارف به شیعه ضربه می زند

آیت الله مکارم شیرازی با اشاره به اینکه گفته می شود در ایام عاشورا نمی توان در کف خیابان های کربلا راه رفت و پُر از خون ...
نمايش آدرس ايميل
سه شنبه ۱ خرداد ۱۳۹۷    ساعت ۱۵:۲۷
هدف و مقصد مديحه
مداحان و ذاکران اهل‌بیت(ع) نقشی پررنگ در شاخص معرفت دینی در جامعه دارند
هدف و مقصد مديحه
احسان محمدی
حوزه‌ای با این همه تأثیرگذاری در جامعه، برای این‌که به آسیب‌هایی قالبی و محتوایی دچار نشود، نیازمند تدوین نظام معنایی، تدقیق واژگان، پالایش زبان، تولید فکر و تولید محتواست. از این منظر بازنگری و فهم چیستی، چگونگی و چرایی مداحی امری مهم تلقی می‌شود که باید مد نظر کارشناسان، استادان و دلسوزان در حوزه‌های مختلف فرهنگی و مذهبی در جامعه باشد.
Share/Save/Bookmark
کد مطلب : 32951
 
  مداحان و ذاکران اهل‌بیت(ع) نقشی پررنگ در شاخص معرفت دینی در جامعه دارند. اکنون برای همة فعالان فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و حتی اقتصادی، نقش و پایگاه مداحان در عرصه‌های گوناگون امری شناخته‌شده است. امروز سلیقه‌ها و عقیده‌های مختلف و جناح‌های فکری گوناگون از توان گفتمان‌سازی جامعة مداحان و تأثیر نیروی جاذبه و دافعة آنها در بسیج و برایند نیروهای خود آگاه‌اند. بنابراین توجه به این آگاهی‌ها و تبعات آن، یا همان نقش مداحان و ذاکران اهل‌بیت(ع) در شاخص معرفت دینی موضوعی مهم است؛ مثلاً تغییرات شاخص معرفت دینی در جامعه از رهگذر مداحی در ساحت سلیقه‌ها و عقیده‌های مختلف، و تغییرات شاخص معرفت دینی در جامعه در نتیجة مجالس مذهبی و مداحی با انگیزه‌های گوناگون موضوعی است که باید دربارة آن فکر کنیم و تبعاتش را دریابیم.
 
   حوزه‌ای با این همه تأثیرگذاری در جامعه، برای این‌که به آسیب‌هایی قالبی و محتوایی دچار نشود، نیازمند تدوین نظام معنایی، تدقیق واژگان، پالایش زبان، تولید فکر
بنابراین توجه به نقش مداحان و ذاکران اهل‌بیت(ع) در شاخص معرفت دینی موضوعی مهم است؛ مثلاً تغییرات شاخص معرفت دینی در جامعه از رهگذر مداحی در ساحت سلیقه‌ها و عقیده‌های مختلف، و تغییرات شاخص معرفت دینی در جامعه در نتیجة مجالس مذهبی و مداحی با انگیزه‌های گوناگون
و تولید محتواست. از این منظر بازنگری و فهم چیستی، چگونگی و چرایی مداحی امری مهم تلقی می‌شود که باید مد نظر کارشناسان، استادان و دلسوزان در حوزه‌های مختلف فرهنگی و مذهبی در جامعه باشد.
 
   واژه‌شناسی و پرداختن به ریشة واژه‌هایی نظیر «مداح»، «ذاکر»، «مادح»، «مداحی» و ... می‌تواند از گام‌های اولیه در این زمینه باشد. گاهی معنای مصطلح و اعتبار و وجهة بیرونی واژگان با معنای علمی و ریشه‌های تاریخی آنها متفاوت‌اند و در چنین مواردی، وحدت ظاهری لفظ و تفاوت باطنی معنا می‌تواند زمینه‌ساز سوءتفاهم‌ و بدفهمی شود؛ یا لااقل ممکن است مانع ادراک، تفهیم و تفهم کنه معانی و مفاهیم باشد. در نگاه نخست، این موضوع در ساحت ستایشگری اهل‌بیت رسول‌الله(ص) ممکن است نوعی تأکید ناسالم به نظر برسد؛ اما قطعاً این‌طور نیست؛ بلکه این امر می‌تواند به توصیف و ترویج منش اصیل و اثرگذار ستایشگری اهل‌بیت(ع) کمک کند.
 
   پرداخت ضعیف، نمایشی و خالی از محتوا در حوزة مداحی و ذاکری اهل‌بیت(ع) لطمات زیادی به باورهای دینی مخاطبان مجالس مذهبی وارد می‌کند. این حوزه‌ای است که خلاء‌ها و خطاهای آن را باید رصد و مرتفع کرد. یکی از اسناد کاربردی و دقیق که به‌شکلی کارشناسانه به این موضوع پرداخته و می‌تواند نقطة عزیمت مناسبی برای تأمل در نهاد ستایشگری اهل‌بیت(ع) باشد، «مرام‌نامة ستایشگران و ذاکران اهل‌بیت(ع)» است. این مرام‌نامه در اسفندماه ۱۳۹۰ در اولین نشست علمی مداحان و ذاکران اهل‌بیت(ع) رونمایی شد. در این مرام‌نامه می‌خوانیم:
 
باسمه تعالي
مرام‌نامة ستايشگران و ذاکران اهل‌‌بیت(ع)
                                         کُونوا لَنا زَينا وَ لا تکونوا عَلَينا شَيناً    امام صادق(ع)     
  
گاهی معنای مصطلح و اعتبار و وجهة بیرونی واژگان با معنای علمی و ریشه‌های تاریخی آنها متفاوت‌اند و در چنین مواردی، وحدت ظاهری لفظ و تفاوت باطنی معنا می‌تواند زمینه‌ساز سوءتفاهم‌ و بدفهمی شود
مرام‌نامة ستايشگري، عهدنامة ذاکران و مداحان اهل‌‌بيت(ع) است تا هدف و مقصد مديحه، هماره فرارو باشد و غفلت و انحراف از اين صراط مستقيم دامن‌گير نشود. مرام‌نامة ستايشگري و ذاکري معيار و شاخص رفتار مداحان و ذاکران و تعهد و التزام به ساحت ستودگان ـ اهل‌‌بيت(ع) ـ است.
 
۱ـ ما ستايشگران و ذاکران، جلب رضا و قرب الهی، خشنودي اهل‌‌بيت(ع)، اخلاص در عمل و صدق در گفتار را مرکز و تکيه‌گاه ستايش و ذکر قرار مي‌دهيم.
۲ـ ما ستايشگران و ذاکران با اعتقاد به این‌که اهل‌‌بيت(ع) عزيزان بارگاه الهي و والاترين و محبوب‌ترين اسوه‌هاي عالم وجودند، متعهد مي‌شويم: اشعار فاخر، گفتار سنجیده، اجرای زیبا و رفتار شایسته را در مجالس و محافل منتسب به اين بزرگان به‌کار گیریم.
۳ـ ما ستایشگران و ذاکران، آشنايي و انس با قرآن، روايات، تاريخ و سيرة اهل‌‌بيت(ع)، ادعيه و زيارات و ارتقاي معرفت ديني را در مرکز توجه خویش قرار می‌دهیم.
۴ـ ما ستايشگران و ذاکران، التزام به ولایت فقیه و آرمان‌ها و ارزش‌های انقلاب اسلامی، بهره‌گیری از رهنمودهای مراجع عظام، ارتباط مستمر با روحانیت و احترام شايستة ايشان را وظيفة خود مي‌دانيم.
۵ـ ما ستایشگران و ذاکران مي‌کوشيم دانش خود در زمينة تاريخ و مقتل، شعر و ادبيات، صوت و لحن و آداب و اخلاق ذاکري و مداحي را افزايش داده و دستاوردها و تجربه‌هاي علمي و عملي خود را در اختيار ستايشگران دیگر قرار دهيم.
۶ـ ما ستایشگران و ذاکران با عنایت به رسالت خطیر ذاکری، خود را ملزم به رعایت اصول و اخلاق فردی و اجتماعی می‌دانیم.
۷ـ ما ستایشگران و ذاکران، احترام به پيشکسوتان و استادان را بر خود فرض و لازم می‌دانیم.
۸ـ ما ستايشگران
پرداخت ضعیف، نمایشی و خالی از محتوا در حوزة مداحی و ذاکری اهل‌بیت(ع) لطمات زیادی به باورهای دینی مخاطبان مجالس مذهبی وارد می‌کند
و ذاکران خود را موظف مي‌دانيم که محفل و مجلس‌ ما آراسته به معارف و وعظ و اندرز‌هاي راه‌گشا و معرفت‌آفرين باشد.
۹ـ ما ستايشگران و ذاکران، از هر گونه غلو و تحريف و طرح مطالب شبهه‌انگیز در بيان مناقب و مصائب اهل‌‌بيت(ع) پرهيز می‌کنیم.
۱۰ـ ما ستايشگران و ذاکران اهل‌بيت(ع) در دريافت صله و هديه از بانیان مجالس، شأن اهل‌‌بيت(ع) و ستايشگري را رعايت مي‌کنيم.
۱۱ـ ما ستايشگران و ذاکران در حفظ وحدت مسلمين و احترام به آيين‌هاي توحيدي و رعایت خط قرمز‌هاي اعتقادي و مذهبی می‌کوشیم.
۱۲ـ ما ستايشگران و ذاکران، گرایش‌های سياسي و گروهي را محور و محتواي مجالس اهل‌‌بيت(ع) قرار نمي‌دهيم.
۱۳ـ ما ستايشگران و ذاکران خود را ملتزم به بصيرت‌يابي و بصيرت‌افزايي در مجالس جشن و سوگواري اهل‌بيت(ع) مي‌دانيم.
۱۴ـ ما ستایشگران و ذاکران، احترام و تکريم محبان اهل‌‌بيت(ع) را بر خود فرض و لازم می‌دانیم.
           و پايان سخن اين فراز از زيارت جامعة کبيره است که:
                                         «جَعَلَنى مِمَّنْ یَقْتَصُّ آثارَکُمْ وَیَسْلُکُ سَبیلَکُمْ»
«خدايا، ما را  از آنان قرار ده، که زبان‌ گوياي معارف والاي اهل‌بيت و رهروي صادق راهشان باشيم.»